آغاز به‌روزرسانی و بازتوانی 13 نیروگاه بخار/افزایش راندمان نیروگاهی تا 51 درصد

راندمان متوسط سالانه اين 13 نيروگاه در شرايط موجود 34 درصد بود که در پروژه بازتوانی کامل، متوسط راندمان اين نيروگاه‌ها به 51 درصد مي‌رسد و در بخش مدرنيزه کردن که فاز اول همه اين نيروگاه‌ها است به شرايط نامي خود باز خواهند گشت.

علیرضا نصرالهی با بیان این مطلب که با توجه به سیاست‌های کلی شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی، یکی از طرح‌هایی که دستور اجرایی آن ابلاغ شده پروژه‌های مدرنیزه کردن و بازتوانی کامل نیروگاه‌های بخاری قدیمی است، گفت: در این خصوص مذاکرات مفصلی با شرکت‌های سازنده خارجی و صاحب تکنولوژی به اتفاق شرکت‌های ایرانی برای 13 نیروگاه بخاری قدیمی کشور آغاز شده که شرکت "میتسوبیشی" به عنوان سازنده تجهیزات اصلی نیروگاه شهید رجایی و شهید مفتح قرار است این نیروگاه‌ها را به‌روزرسانی کند تا ضمن کاهش آلایندگی افزایش راندمان و کاهش مصرف سوخت را به همراه داشته باشند. 

وی ادامه داد: نیروگاه رامین اهواز نیز که بزرگ‌ترین نیروگاه بخار کشور و دارای 6 واحد 305 و 315 مگاواتی است، با شرکت روسی "اینتر رائو اکسپورت" تفاهم‌نامه‌ای امضا شده تا در فاز اول نسبت به مدرنیزه شدن و در فاز دوم برای فول بازتوانی نیروگاه اقدام لازم انجام شود. 

نصرالهی با اشاره به اینکه پروژه نیروگاه بندرعباس نیز با گروهی از متخصصان صربستانی به اتفاق متخصصان و شرکت‌های توانمند داخلی به منظور مدرنیزه کردن و بازتوانی کامل این نیروگاه در حال انجام است، گفت: در این خصوص تفاهم نامه ای نیز منعقد شده است. 

وی ادامه داد: در حال حاضر مذاکراتی با شرکت کره‌ای "کپکو" که از شرکت‌های صاحب نام در بحث تکنولوژی نیروگاهی است انجام داده‌ایم تا اجرای فاز دوم نیروگاه بندرعباس و یا نیروگاه بیستون در دستور کار خود داشته باشد. 

مجری طرح‌های بازتوانی نیروگاه‌های حرارتی همچنین گفت: از مابقی 13 نیروگاه مد نظر، 4 نیروگاه تبریز، طوس، شهید محمد منتظری و منتظر قائم در سال‌های گذشته به بخش خصوصی واگذار شده‌اند. 

وی ادامه داد: مدیریت این نیروگاه‌ها و مباحث مالی آن‌ها توسط بخش خصوصی یا شرکت‌های سرمایه‌گذار تأمین خواهد شد؛ ولی تسهیل شرایط قرارداد و اخذ مجوزها و انعقاد قراردادها توسط شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی انجام می‌گیرد. 

نصرالهی تصریح کرد: نکته قابل توجه این است که در تمام مذاکرات انجام شده، شرط تأمین مالی به‌صورت فاینانس توسط شرکت مذاکره کننده بوده و هیچ گونه هزینه ای به عهده شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی نخواهد بود. 

وی با اشاره به اینکه مابقی نیروگاه‌ها که از اولویت کمتری برخوردار بوده‌اند در فاز بعدی قرار دارند، گفت: این نیروگاه‌ها شامل نیروگاه‌های بعثت، طرشت، اسلام آباد اصفهان هستند که در دور بعدی برای آن‌ها تصمیمات اجرایی اتخاذ خواهد شد. 

وی راندمان متوسط سالانه این 13 نیروگاه را در شرایط موجود 34 درصد ذکر کرد و افزود: پائین‌ترین راندمان مربوط به نیروگاه طرشت با 20 درصد و بالاترین راندمان مربوط به نیروگاه‌های شهید رجایی و شهید مفتح با 36.5 درصد بوده است. 

مجری طرح‌های بازتوانی نیروگاه‌های حرارتی ادامه داد: در پروژه بازتوانی کامل، متوسط راندمان این نیروگاه‌ها به 51 درصد خواهد رسید و در بخش مدرنیزه کردن که فاز اول همه این نیروگاه‌ها است، به شرایط نامی خود باز خواهند گشت. 

وی اضافه کرد: به عنوان نمونه، راندمان نیروگاه رامین اهواز در زمان احداث 42 و نیروگاه شهید رجایی 41.5 درصد بوده که تمامی نیروگاه‌ها در شرایط مدرنیزاسیون به راندمان شرایط نامی خود بازمی گردند و عمر نیروگاه تا 30 سال برای ادامه کار تمدید خواهد شد. 

نصرالهی با اشاره به اینکه این پروژه زمان‌بر خواهد بود، اظهار داشت: متوسط برنامه‌ریزی ما بین 5 تا 6 سال است که این پروژه برای نیروگاه شهید رجایی 4 سال، برای نیروگاه رامین اهواز 4 الی 5 سال برای نیروگاه طرشت بین 2 تا 3 سال و برای نیروگاه بندرعباس بین 3 تا 4 سال زمان در نظر گرفته شده است. 

 

طرح های بازتوانی شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی
در حال حاضر نیروگاه های بخاری قدیمی موجود در شبکه سراسری از راندمان مناسبی برخوردار نمی باشند. در این خصوص گزینه های مختلفی برای افزایش راندمان و افزایش توان خروجی این نیروگاه ها در دستور کار قرار دارد که می توان به بازتوانی کامل (Full Repowering) و بازتوانی مرحله ای (شامل مقاوم سازی (Retrofit) ، بروزرسانی(Upgrading) و ...) اشاره نمود. 
در بازتوانی کامل نیروگاه های بخاری، با احداث واحد های گازی جدید در کنار واحدهای بخاری موجود و استفاده از مبدل های جدید بازیافت حرارتی، نهایتاً واحد قدیمی بخاری به یک بلوک سیکل ترکیبی تبدیل می گردد. به عبارت دیگر واحدهای بخاری با استفاده از گازهای خروجی از اگزوز واحدهای گازی و بدون مصرف سوخت اضافی فعالیت می نمایند. در این حالت به طور متوسط راندمان واحد نیروگاهی از 36% به 50% افزایش خواهد یافت. همچنین در میزان سوخت مصرفی نیروگاه و میزان انتشار گازهای گلخانه ای صرفه جویی قابل توجهی صورت می پذیرد. 
در بازتوانی مرحله ای که مخصوص واحدهای بخاری قدیمی است با تعویض و اصلاح تجهیزات قدیمی و احتمالاً تغییر سیستم کنترل نسبت به بازیافت قابلیت تولید و قابلیت اطمینان و همچنین راندمان واحد به شرایط نزدیک به طراحی اولیه اقدام می‌گردد. 
بر این اساس در گام اول طبق مطالعات صورت پذیرفته توسط پژوهشگاه نیرو و شرکت توانیر، نیروگاه های بخاری اصفهان، همدان، بعثت، شهید رجایی، توس، بیستون، لوشان، بندرعباس، تبریز، شهید منتظری و منتظرقائم، جهت بازتوانی انتخاب گردیده اند که با احداث واحدهای گازی جدید مجموعاً به ظرفیت عملی 5703 مگاوات در این نیروگاه ها ضمن افزایش راندمان، ظرفیت فعلی واحدهای منتخب این نیروگاه ها از 3995 مگاوات به 8699 مگاوات افزایش می یابد. همچنین در نیروگاه های شهید رجایی و رامین اهواز پروژه های بازتوانی مرحله ای در دست بررسی می باشد. 
یکی از روش های تأمین سرمایه در خصوص طرح های مذکور، استفاده از ظرفیت های ماده 12 قانون رفع موانع تولید است که منابعی بالغ بر سالانه یکصد میلیارد دلار و پانصد هزار میلیارد ریال برای انعقاد قراردادهای منجر به صرفه‏جویی، بهره‏وری و بهبود کیفیت محیط زیست فراهم می‏کند. در این قانون به وزارت نیرو اجازه داده می‏شود قراردادهایی برای مدت زمان معین با سرمایه‏گذاران منعقد کرده تا در حوزه نیروگاه ها راندمان را افزایش دهند.