بهینه سازی مصرف انرژی در الکترو موتور های صنعتی

در این گزارش بحث بهینه سازی مصرف انرژی در الکترو موتور های صنعتی مطرح شده است و تلاش بر این بوده است که با ارایه دلایل کافی صحت راهکار های کلی بررسی شود نتایج تحقیقات در کشور های اروپایی و تاثیر راهکار ها در متن آمده است.

همچنین به منظور روشن شدن موضوع، تحقیق صورت گرفته در مورد پیشبینی نتایج حاصل از تغییرات پیشنهادی در ایران که توسط دفتر بهینه سازی مصرف انرژی انجام شده است، در انتها آورده شده است. علاوه بر این لیست برخی محصولات کنترلی و مکمل که نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی در صنایع گوناگون دارند پیوست گردیده است.

شناسایی موضوع و راهکار های کلی :
برای درک اهمیت بهینه سازی مصرف انرژی به این مورد اشاره می کنیم که اگر راندمان موتورهای الکتریکی القائی موجود در اروپا تنها به میزان ۱% افزایش یابد، هزینه مصرف انرژی الکتریکی به میزان ۶/۱ میلیارد دلار در سال کاهش خواهد یافت. به طبع در ایران نیز چنین صرفه جویی بزرگی محتمل است. (در انتهای گزارش شبیه سازی مدل جریان انرژی شبکه در ایران به این مطلب صحه می گذارد.)
می توان اقدامات مختلفی برای صرفه جوئی انرژی الکتریکی در الکتروموتورهای صنعتی بعمل آورد. در حالت کلی این اقدامات به دو دسته تقسیم میشود:
۱- اقدامات مربوط به طراحی موتور
۲- اقدامات مربوط به بهره برداری از موتورها

اقدامات مربوط به بهره برداری از موتورها را نیز میتوان به دو دسته تقسیم نمود:
۱- اقدامات روی موتور، نظیر تهویه، روغنکاری، و بارگذاری
۲- استفاده از درایو یا کنترل کننده دور موتور
در ادامه نخست روشهای بهینه سازی مصرف انرژی در موتورهای الکتریکی را مورد بحث قرار می دهیم سپس کاربرد درایوها در کنترل موتورهای الکتریکی و تاثیری که آنها می تواند در صرفه جوئی مصرف انرژی بگذارند مورد بررسی قرار خواهد گرفت .

موانع در سیاست گذاری انرژی
در ایران موانعی که سر راه بهینه سازی مصرف انرژی الکتریکی وجود دارد را میتوان بصورت زیر دسته بندی نمود:
– سیاست دولت در پرداخت سوبسید به صنایع
– عدم آگاهی مدیران صنایع از روشهای صرفه جوئی انرژی الکتریکی
– ضعف دانش فنی مهندسین مرتبط با بهینه سازی مصرف انرژی
– نگرانی از ضریب اطمینان درایو و آثار منفی آن روی شبکه و موتور
– نداشتن یک رویکرد سیستمی در استفاده از موتورهای با راندمان بالا
– انتخاب موتور مناسب

راهکارهای کلی
۱- تطابق موتور و بار
موتورهای القائی سه فاز و یک فاز به دلیل تنوع مصرف در کاربردهای زیادی مورد استفاده قرار می گیرند. مشخصه های بارمکانیکی ناشی از کاربرد و مورد مصرف می باشد. بدیهی است موتور در صورتی می تواند بار مکانیکی متصل به آن را تامین کند که مشخصه عملکردی موتور منطبق بر مشخصه بار مکانیکی باشد .
همانطور که در بالا اشاره شد موتور و بار دارای مشخصه های خاص خود می باشند. منظور از تطابق بین موتور و بار انطباق بین مشخصه- های موتور و مشخصه های بار متصل به محور موتور می باشد . مشکل اصلی در صنایع کشور آن است که در اغلب موارد تطابق مطلوبی بین مشخصه های بار و موتور وجود ندارد.
در صورتیکه موتور انتخاب شده بزرگتر از حد لازم باشد در این صورت موتور در حالت بار کامل و یا نزدیک به بار کامل کار نکرده و لذا بازدهی آن پایین تر از مقدار حداکثر آن خواهد بود . و خود این امر اشکالات جدی در بهینه سازی مصرف انرژی ایجاد خواهد کرد .
در موتورهای القائی سه فاز در صورت کاهش میزان بازدهی موتور ، به ویژه به میزان کمتر از ۸۰% بار کامل ، شاهد کاهش قابل توجه در بازدهی موتور خواهیم بود .

۲- هرزگردی موتورها
بیشترین صرفه‎‎جویی مستقیم برق را می‎‎توان با خاموش کردن موتورهای بی‎‎بار و درنتیجه حذف تلفات بی‎‎باری به‎‎‎دست آورد. روش ساده آن درعمل نظارت دایم یا کنترل اتوماتیک است. اغلب به‎ مصرف برق در بی‎‎باری اهمیت چندانی داده نمی‎‎شود درحالی‎‎که غالباً جریان در بی‎‎باری حدود جریان در بار کامل است.
مثالی از این نوع تلفات را می‎‎توان در واحدهای بافندگی یافت، جایی‎‎که ماشین‎‎های دوزندگی معمولاً برای دوره‎‎های کوتاهی کار می‎‎کنند. اگرچه موتورهای این ماشین‎‎ها نسبتاً کوچک هستند (۱.۳ اسب بخار) ولی چون تعداد آنها زیاد است (معمولاً تعداد آنها در یک کارخانه به‎ صدها عدد می‎‎رسد) اندازه این تلفات قابل‎‎ملاحظه است.
با اتصال یک سوئیچ به‎ پدال چرخ‎‎ها می‎‎توان آنها را به‎‎‎طور اتوماتیک خاموش کرد.

۳- موتورهای با راندمان بالا (Energy Efficient Motors)
گرچه قیمت موتورهای با راندمان بالا بیشتر از موتورهای استاندارد است، ولی در اغلب کاربردها استفاده از آنها کاملا اقتصادی است. مخصوصا در کاربردهائی که:
– مدت زمان روشن بودن موتور بیش از زمان خاموش بودن آن باشد
– مدت زمان روشن بودن موتور بیش از ۲۰۰۰ ساعت در سال باشد
– گشتاور بار نسبتا ثابت بوده و موتور بدرستی به بار تطبیق شده باشد.
استفاده از موتورهای با راندمان بالا توصیه میشود. بارهائی چون میکسرها، نقاله ها و فیدرها از این نوع هستند. اهمیت موضوع وقتی آشکار میشود که توجه کنیم که هزینه انرژی مصرفی یک الکتروموتور در طول عمر مفید آن ۱۰ تا ۲۰ برابر قیمت موتور است.
میزان صرفه جوئی انرژی در صورت استفاده از موتور با راندمان بالا، به جای موتورهای استاندارد از رابطه زیر قابل محاسبه است:

در رابطه فوق hp توان موتور بر حسب اسب بخار، l ضریب بار( در صد از بار کامل تقسیم بر ۱۰۰) ، hr ساعات کار در طول سال، c متوسط قیمت انرژی (قیمت هر کیلووات ساعت،hstd راندمان موتور استاندارد (%)، و hee راندمان انرژی)، موتور با راندمان بالا (%) است.
توصیه میشود هنگام خرید موتور و یا سفارش ساخت ماشین به سازندگان ماشین از موتورهای با راندمان بالا استفاده گردد. همچنین معمولا اقتصادی است که بجای سیم پیچی کردن موتورهای سوخته و استفاده مجدد از آنها، از موتورهای با راندمان بالا استفاده گردد.

زمان بازگشت سرمایه(به سال) در خرید این نوع موتورها، بطور ساده عبارت خواهد بود از:
بازگشت سرمایه قیمت اضافی پرداختی جهت خرید موتورهای پربازده، معمولاً کمتراز دو سال کارکرد موتور به‎‎‎ازای ۴۰۰۰ ساعت کارکرد سالانه و در ۷۵درصد بار می‎باشد. (بازگشت سرمایه نسبت به‎ موتورهای قدیمی و غیر استاندارد به‎ کمتر از شش ماه نیز می‎‎رسد) درمواردی که بار موتور سبک یا ساعت کارکرد آن کم است یا بارهای تناوبی استثنائاتی وجود دارد. بیشترین صرفه‎‎جویی در رنج موتورهای ۱ تا ۲۰ اسب‎‎بخار به‎‎‎دست می‎‎آید. در توان بیشتر از ۲۰ اسب‎‎بخار افزایش بازده کاهش می‎‎یابد و موتورهای موجود بیش از ۲۰۰ اسب‎‎بخار تقریباً دارای بازده کافی هستند.
محاسبه بازگشت هزینه این موتورها به‎‎‎خاطر متغیرهای درگیر پیچیده است. برای تعیین هزینه عملیاتی موتور باید توان مصرفی توسط موتور در ساعات کار آن و قیمت انرژی الکتریکی ضرب شود. هریک از این فاکتورها متغیرهای مخصوص به‎‎‎خود را دارند که شامل تغییر در برنامه زمانبندی تولید، تغییر در بار موتور و جریمه‎‎های دیماند می‎‎باشند. پرداختن به‎ برخی از این عوامل مشکل است.

۴- کنترل کننده های دور موتور
استفاده از موتورهای مجهز به کنترل کننده دور موتور ، امکان اعمال تغییرات لازم در سرعت موتور فن و یا پمپ را بطور دائم فراهم آورده و بدین ترتیب می توان با توجه به فرآیند مورد نظر از اتلاف انرژی ایجاد شده در تنظیم کننده های مکانیکی جلوگیری نمود . با استفاده از درایو موتور به بار تطبیق داده شده ، و هر گونه نیاز به خاموش و روشن کردن موتور و یا ادوات تنظیم کننده نظیر شیر یا دمپر حذف می گردد . همچنین کنترل سرعت دقیق و متعاقب آن توان خروجی قابل دسترسی بوده و با توجه به استفاده از مدارات الکترونیکی ، استهلاک قسمتهای کنترل کننده در حد بسیار پایین خواهد بود . تصمیم گیری در مورد استفاده از موتور با کنترل کننده دور متغییر بستگی به نوع کاربرد مورد نظر دارد .
بسیاری از انواع پمپ‎‎ها، فن‎‎ها، میکسچرها، نقاله‎‎ها، خشک‎‎کننده‎‎ها، خردکننده‎‎ها (سنگ‎‎شکن‎‎ها)، آسیاب‎‎ها، صافی‎‎ها و برخی انواع کمپرسورها، دمنده‎‎ها و همزن‎‎ها در سرعت‎‎های مختلف با وسایل تنظیم سرعت کار می‎‎کنند. فنها و پمپ ها عمده ترین بارهای موتورهای الکتریکی هستند. اینها از ادواتی نظیر دمپرها و یا شیرهای خفه کن برای تنظیم دبی استفاده میکنند. اما این روشها انرژی را تلف میکنند.
در کاربردهایی نظیر پمپ و فن استفاده از درایوها تا ۵۰% در کاهش مصرف انرژی موثر است.
میزان استفاده از کنترلرهای دور متغیر نشان داده شده است.

استاندارد صنعت تایر و تیوپ

.

استاندارد صنعت کاشی

.

پیک شبانه مصرف برق از پیک روزانه پیشی گرفت

مصرف برق در روز گذشته بیشتر ناشی از استفاده از وسایل الکتریکی در ساعات اولیه شب بوده و میزان مصرف

دبیر ستاد «توسعه فناوری حوزه انرژی» منصوب شد

معاون علمی و فناوری رئیس جمهور در حکمی دبیر ستاد تازه تاسیس «توسعه فناوری حوزه انرژی» را منصوب کر

(LDAR-Fugitive Emission management) - نشت يابي و رفع نشتي هاي فرار

مهمترین مطالبه از زنگنه در دولت دوازدهم

به گزارش نکونیوز، زمانی که محمود احمدی نژاد در سال ۱۳۸۴ به عنوان رییس جمهور انتخاب شد، یکی از مهم

هیدرات متان، عظیم ترین منبع انرژی فسیلی آینده

در عصری که منابع تامین گاز طبیعی رو به کاش است، اهمیت منابع عظیم هیدرات های گازی متان بیش از پیش

ارتقاء راندمان عملكردي فن هاي دمنده هواي بويلر نيروگاه شازند با رويكرد كاهش مصرف انرژي

استاندارد پالایشگاه گاز

.

بررسي نتايج حاصل از مميزي انرژي در بخش برق 30 كارخانه آجر ماشيني كشور

مديريت انرژي در شهرك شهيد محمد منتظري شركت پالايش نفت اصفهان


بهینه‌ سازی عملیاتی مصرف انرژی در صنعت نفت

Improving Compressed Air System Performance

دولت برای تعدیل قیمت سوخت برنامه دهد

استاد اقتصاد دانشگاه تهران درمورد زمزمه افزایش قیمت بنزین برای کاهش مصرف این سوخت سیاسی، تاکید دا

ورود ایدرو به تولید پنل‌های خورشیدی

بر اساس دستور مقام عالی وزارت صنعت، معدن و تجارت، ایدرو، مطالعات جامع امکان سنجی فنی و اقتصادی طر